16 de xuño de 2017

KIRCHNER

RÚA DE BERLÍN





CATALOGACIÓN


CONTEXTO


ANÁLISE






15 de xuño de 2017

SEURAT

TARDE DE DOMINGO NA GRAND JATTE



CATALOGACIÓN



CONTEXTO



ANÁLISE






10 de xuño de 2017

VIGNOLA e DELLA PORTA



IGREXA DO GESÚ DE ROMA



CATALOGACIÓN
A Igrexa do Gesú de Roma foi deseñada por Vignola e comezaron as súas obras en 1568 e se prolongaron ata 1575. Despois da morte de Vignola en 1574, a fachada foi completada polo arquitecto Giacomo della Porta entre 1567 e 1584. 
Pertence polo tanto ó Renacemento, en concreto ó Cinquecento. A obra terá unha enorme transcendencia no futuro xa que se converterá non só no modelo das igrexas da Compañía de Xesús, senón tamén na inspiración para o que serán as futuras igrexas barrocas.

CONTEXTO 

( …) 
Despois do Concilio de Trento (1545-1563) a Igrexa Católica acometeu un proceso de renovación interna, o que se deu en chamar a Contrarreforma. De este Concilio xurdiron unhas normas moi claras sobre como deben ser as Igrexas e as imaxes relixiosas, ademais da práctica do culto. 
Así a Contrarreforma, entre outras cousas, se plantexou un cambio na liturxia existente ata o momento o que trouxo consigo un cambio tamén no deseño dos edificios de culto. O altar principal se converterá no punto central da Igrexa, e polo tanto o plan lonxitudinal será o preferido, xa que neste deseño todas as olladas dos fieis converxen nese elemento centralizador. O plan central de tanto éxito no renacemento será polo tanto abandonado xa que neste esquema non todos os fieis tiñan esta clara orientación cara o altar. 
Ó mesmo tempo na nova liturxia será moi importante o culto ós santos que era negado polos protestantes e así nas novas igrexas será moi importante a aparición de novos espazos destinados a este culto que normalmente serán capelas independentes. Por último o segredo de confesión tamén necesitará de lugares recollidos e íntimos para levalo a cabo.
Dende outro punto de vista, a orde da Compañía de Xesús (popularmente coñecida como Xesuíta), fundada por San Ignacio de Loyola en 1534, nace coa vocación da defensa da relixión Católica no contexto da Reforma protestante e se converterá en abandeirada da Contrarreforma Católica. Esta orde non deixou de medrar nos anos seguintes ó Concilio de Trento aínda que no futuro vai ter problemas en moitos países debido a un punto moi polémico que é o seu xuramento de fidelidade ó Papa, mesmo por diante da autoridade civil. Esto levará á orde xesuíta a constantes enfrontamentos coas autoridades civís e suporá en diversas etapas a súa expulsión de países como Francia (1762), Portugal (1759) e mesmo España (1767).


ANÁLISE 

-Interior
A obra de Vignola a vemos no interior do edificio e aporta algunhas novidades que a converterán nunha obra de gran influencia no futuro como xa dixemos. 
A planta resulta unha mistura do vello esquema de plan central có modelo preferido dende o Concilio de Trento, o plan lonxitudinal. Ten planta de cruz latina cunha única nave, anchísima pero curta. A cada lado da nave, unha serie de capelas entre piares, comunicadas internamente, substitúen as tradicionais naves laterais.
O transepto reduce notablemente a anchura dos brazos a fin de non desvirtuar o sentido lonxitudinal e, ó tempo, dar todo o protagonismo á cúpula do cruceiro.
Esta nave está cuberta por unha enorme bóveda de canón sen decoración sostida por uns enormes contrafortes no exterior, adoptando Vignola solucións xa olvidadas como é o dos contrafortes góticos, necesarios debido tamén ás grandes ventanais que o autor introducirá nesta bóveda. Realmente, a estrutura en alzado recorda ese ambiente, aínda que aquí non sexan tres naves, as semellanzas son notables


Desaparecen da vista os elementos sustentantes (columnas) que había nas igrexas renacentistas anteriores de plan lonxitudinal. Emprega piastras acanaladas de orde corintio, adosadas ós grosos machóns -similar á solución de Miguel Anxo na basílica do Vaticano- achaflanados no cruceiro para soter a cúpula  sobre pechinas e pares de  piastras enmarcando as capelas.
Bóvedas e cúpula carecían de decoración e contará con grandes ventanais que converterán esa zona na máis iluminada da Igrexa. 
O edificio rematará no presbiterio elevado sobre un zócalo e cuberto por unha bóveda de cuarto de esfera. 

Na obra atoparemos un equilibrio inestable entre a tendencia lonxitudinal da nave e o impulso ascensional da cúpula ó mesmo tempo que o xogo de luces tamén creará outro tipo de tensión no edificio dende unha zona moi iluminada baixo a cúpula e no altar, e unha zona moi escura nas capelas entre piares. Entre ambas habería unha zona de transición que será a nave tamén cunha iluminación tenue.
A escuridade das capelas será o lugar axeitado para a disposición dos confesionarios ó mesmo tempo que será tamén un lugar de recollemento para levar a cabo o culto ós santos.




-Exterior


Como dixemos a fachada é obra de Giacomo della Porta, pero a súa transcendencia será tan importante como a do interior realizado por Vignola, converténdose no modelo para o novo estilo do futuro, o barroco. 
Está claramente inspirada na de Santa María Novella de Alberti: dous corpos e aletóns, pero engade novidades moi interesantes.
Está organizada en dous pisos separados por un entaboamento, coroados por un enorme frontón triangular. O piso inferior consta de 5 rúas separadas por unha serie de dobres piastras xigantes de orde corintio e que terá a anchura de todo o interior da Igrexa, no alto un frontóntriangular dentro de outro curvo. A gran porta, na rúa central enmarcada entre columnas, coroase cun frontón curvo mentres que as pequenas portas laterais -todas adinteladas, coroan cun frontón triangular e encima delas unhas fornelas para imaxes relixiosas.
O segundo andar terá só tres rúas organizadas do mesmo xeito que as do piso inferior con piastras, culmina non alto cun  gran frontón triangular quebrado sobre un entaboamento. A súa anchura sería exactamente a da nave central.
Dous grandes aletóns en forma de volutas conectan os dous corpos salvando a diferencia de anchura. Serven tamén a ocultar os contrafortes exteriores.
En principio, unha organización con elementos clásico, certo pero alterados: combinación de columnas e piastras, mestura de frontóns curvos e triangulares, orde xigante, frontóns quebrados, maior dinamismo ó incrementar o volume  de todos os elementos cara ó centro. En definitiva, amosa unha articulación que abnadona a planitude na procura da curva, unha formulación manierista que avanza os principios barrocos.

O mmodelo tivo tal éxito que se repetirá ó longo do tempo. En primeiro lugar  en Sant'Andrea della Valle, ben similar tanto na planta coma na fachada, moi especialmente nas igrexas xesuítas de todo o mundo







BORROMINI

SAN CARLOS DAS CATRO FONTES



CATALOGACIÓN

Foi o seu primeiro encargo en Roma, no 1637, e o primeiro en solitario tras de colaborar con Maderno, o que lle vai servir para facerse un arquitecto recoñecido.
O encargo, para a Orde dos Trinitarios Españois, incluía un pequeno convento e a igrexa anexa dedicada a San Carlos Borromeo. Ésta última é a que nos ocupa
É o máximo representante do Barroco anticlásico, imaxinativo e expresivo, diferente das formulacións clasicistas do exitoso Bernini. Os seus heterodoxos presupostos foron nalgúns casos ben criticados, del afirmaba Bellori que era
un gótico ignorantísimo e corruptor da arquitectura
Os problemas de partida eran moitos: os Trinitarios, unha Orde austera, contaban con poucos recursos; o espazo dispoñible era  minúsculo e irregular, estaba situado nunha confluencia de rúas -unha delas moi estreita-, e ademais estaba alí, na esquina achaflanada, unha das catro fontes dispostas por Sixto V. Contra todo esto loita Borromini e sae victorioso creando un espazo novo e perfectamente adaptado a esos condicionantes. 
Despois de realizar a parte residencial dos frades, acomete as obras da Igrexa no 1637. O seu interior foi rematado en 1641, pero non se comezaron as obras da fachada ata o ano 1665 por falta de diñeiro. Borromini morreu no ano 1667, sendo terminada a fachada polo seu sobriño Bernardo seguindo o deseño do arquitecto.
Polas súas pequenas dimensión, foi popularmente coñecida como San Carlino.


CONTEXTO

 (... o mesmo que Maderno e Bernini) 


ANÁLISE

A obra está marcada polo pequeno solar no que a Igrexa se ía edificar e pola súa forma irregular. Borromini vai a empregar elementos de perspectiva para intentar dar sensación de maior tamaño a un edificio de por si moi pequeno. 

A planta parte dun rombo transformado nun óvalo disposto en sentido lonxitudinal -contraria á disposición de Bernini en San Andrés do Quirinal-  e pechada perimetralmente polos muros “ondulados” en xogo cóncavo-convexo, no que se dispoñen dúas capelas. Unha planta pois, dinámica que resulta difícil de acotar visualmente, de modo que o espectador se sinte nun espazo unificado -non hai ángulo algún- e maior do que realmente é.
O alzado, en contra do sentido unitario da planta, está mais seccionado cun poderoso entaboamento marcando a contundente diferencia entre o muro e a cúpula.
O muro artículase con 16 columnas de orde xigante con capiteis compostos, distribuídas en grupos de catro para enmarcar o altar maior, as capelas, os nichos a distintas alturas e as portas, impoñen un marcado sentido ascensional. Rematan soportanto un entaboamento continuo que segue as ondulacións da planta acentúando o dinamismo deste interior.


Sobre a cornixa do entaboamento apoian catro bóvedas de cuarto de esfera -de sección elíptica nos lados maiores- e pechinas, para dar paso á gran bóveda de base oval. Todas as bóvedas se adornan con casetóns, con floróns  e un frontón, nas inferiores; a superior, con octógonos, hexágonos e cruces gregas -emblema dos Trinitarios- diminuíndo de tamaño en altura nun guiño de perspectiva que a agranda e eleva.


A iluminación se logra por unha linterna no seu centro e por as catro fiestras na base da cúpula. E todo en branco, sen cor, e en estuco, un material económico.



Se xa o interior é dunha complexidade xeométrica notable, será na fachada onde Borromini nos deixe unha obra mestra conxugando de novo elementos cóncavos e convexos para crear un movemento continuo que a fai plástica, flexible e pictórica -esixe visión lateral, non só frontal-
A mesma concepción, como unha arquitectura máis modelada que construída -incluso diríamos coma un  gran telón a m odo de retablo-, orixina que semelle un obxecto, un puro ornato que xurde desde o muro para invadir a rúa -algo, por certo, moi barroco-.
Organízase en dous pisos divididos polo groso entaboamento que sostén a balconada, e tres corpos verticais -corpos e rúas coma un retablo- marcados pola presencia de columnas de orde xigante. En absoluto existe correspondencia entre esta estrutura externa e o interior, preséntase como unha realidade independente do contido que alberga.
Toda a superficie se ondula cunha triple flexión de cóncavo-convexo-cóncavo no corpo inferior e na balconada, on dulación que se transforma no segundo corpo en cóncavo-cóncavo-cóncavo e así se transmite á ó groso entaboamento superior e á balaustrada final.


Sendo toda a superficie dinámica polo xogo de curvas opostas que crea marcados contrastes de luz, recalca as contraposicións en cada nivel: agora pequenas columnas encadran portas,  fiestras e nichos, uns adintelados e outros en arco de medio punto; se a rúa central é cóncava na piso alto, insire unha especie de templete que se despega en curva coincidente coa balconada.
E por último, a ornamentación apoíase nos elementos arquitectónicos, inclúe relevos ornamentais nos óculos, nos nichos e nos entaboamentos, as estatuas dos santos, a inscripción votiva no friso inferior. Toda a organización estructural parece dirixir hacia o alto,  desde o edículo de San Carlos Borromeo, a través do templete da balconada ata o poderoso óvalo -un medallón con pintura ó fresco dedicada á Coronación da Virxe María- sostido por anxos que rompe o entaboamento e a balaustrada do coronamento.
En síntese, unha fachada dinámica e ondulante, teatral, contrastada no xogo de opostos curva-contracurva, oco-baleiro, luminosidade-penumbra. Unha fachada que sen corresponder co interior, responde ós mesmos presupostos aquitectónicos.
Con esta obra Borromini converteuse nun dos arquitectos claves do Barroco caracterizado polo seu rupturismo coa tradición clásica polo gusto polo desequilibrio, as liñas curvas e a preferncia polo óvalo menos estático que o círculo, o movemento sinuoso, a teatralidade, o exceso decorativo, os xogos lumínicos, … 
Será moi contestado e desprezado no periodo seguinte, o neoclasicismo, pero será de novo reivindicado polo movemento modernista, influíndo en autores como Gaudí por exemplo na súa casa Milá ou na baranda da praza do Parque Guell.









VISITA VIRTUAL



CURIOSIDADES: PERSONAXE E PERSPECTIVA 
Francesco Castelli, Borromini, foi un home de espírito inquieto, austero, pouco sociable, hipocondríaco e depresivo, admirador de Miguel Anxo.  Nunca lle chegaron os grandes encargos papais que recibía Bernini, incluso lle gañou no concurso da Fontana dos catro ríos, aínda que non fora convocado. Foron dúas figuras sobranceiras, cada un co seu propio estiolo, que conviviron no tempo e no espacio en permanente rivalidade e enemizade. Morrería a causa da feridas provocadas polo intento de suicidio. El mesmo escribiu: 
[..]  Cerca de las cinco o seis de la madrugada me desperté y llamé a Francesco para pedirle que encendiera la lámpara. Como se negó dado que no había dormido suficiente, me puse impaciente y pensé cómo hacerme algún daño corporal. Permanecí en este estado hasta cerca de las ocho, cuando recordé que tenía una espada en el respaldo de la cama, que cayó de punta junto a mi cama. Caí sobre ella con tal fuerza que terminé atravesado en el piso. Debido a mi herida comencé a gritar, con lo que Francesco entró rápidamente al cuarto, abrió la ventana, y al verme herido llamó a otros que me ayudaron a recostarme en la cama y quitarme la espada. Así es como resulté herido”.
Estudioso da perspectiva, na Galería do Palazzo Spada fixo arquitectonicamente un trampantollo xogando coa perspectiva. Estes xogos xa se aplicaban na escena dos teatros para conseguir profundidade (Palladio, Teatro Olímpico de Vicenza). Esta é a obra de Borromini, a galería do Palazzo Spada.


A simple vista un longo corredor  cunha bóveda de canón que conduce ata un patio onde vemos unha escultura de gran tamaño. Pero a realidade é ben distinta, compara estas dúas fotos

¿Que pasou? Pois que o que vemos non é en realidade o que hai. A construción engana os nosos sentidos, forzando a perspectiva: as liñas de fuga aceleradas fan retroceder o punto de fuga Así un pequeno treito, de escasos 9 m, parece de 40, e a gran escultura só mide 80 cm. 
¿Como o consegue?. Non deixes de ollar este vídeo


Tempo despois, Bernini toma a idea para a Scala Regia do Vaticano







9 de xuño de 2017

PALLADIO




CATALOGACIÓN

Villa pacega construída por Andrea Palladio, arquitecto manierista italiano, entre 1567 e 1570. É a máis famosa da multitude de villas que deseñou Palladio e amosa de forma exemplar as características máis salientables deste gran arquitecto, sobre todoa busca formal dun clasicismo puro. Palladio era un estudoso da antigüidade clásica (ilustrou o famoso libro de Vitrubio) pero tamén un teórico que reflexionou sobre a arquitectura da súa época ( redactou e tamén ilustro un libro propio chamado “Quattro libro dell’architettura” en 1570). Traballou sobre todo en Vib¡ncenza e en Vencia e a súa influencia posiblemente foi a maior de todos os arquitectos do reancemento, abundando na época neoclásica as villas neopalladianas en Gran Bretaña e nos EEUU. 

CONTEXTO 
( ...) 

ANÁLISE 
Como dixemos este famosísimo edificio resume a quintaesencia da teoría arquitectónica de Palladio, sempre en busca da inspiración no mundo clásico pero coa súa particular intervención. 
A planta clarifica xa os principais valores do edificio: simetria, proporción,... Estamos diante dunha planta cadrada perfecta en cuio centro se dispón un patio circular (círculo inscrito nun cadrado).

Todas as estancias do edificio son iguais así como cada unha das catro fachadas do edificio que tamén son idénticas. A disposición é absolutamente perfecta dende o punto de vista da simetría e da proporción. Ademáis a planta do edificio é unha cruz grega. Na maior parte das súas obras Palladio adoptou como modelo para as súas fachadas a fachada dun templo clásico có seu porche columnado e o frontón coroando o edificio. El pensaba que as fachadas dos templos clásicos imitaban as fachadas das vivendas desa época e polo tanto quere completar o círculo, usando a fachada dos edificios relixiosos para facer de novo vivendas particulares. O templo era a casa dun deus, pero unha casa ó fin e ó cabo. 
Este é o modelo que Palladio empregará tamén nesta Villa Rotonda. A fachada (repetida nos catro lados) consta dun porche hexástilo de orde xónico e con frontón, accedendo a ela despois de subir unha gran escalinata tal e como sucedía nos templos romanos (non nos gregos). 
As fachadas tamén están rotadas 45º con respecto ós puntos cardinais para garantir que todas as estancias reciban algo de luz natural. 
Aquí este porche ademáis de ter un obxectivo formal, clasicismo, tamén ten unha finalidade práctica xa que dende este porche se teñen unhas inmellorables vistas da propiedade (avilla se constrúe na cima dunha pequena colina polo que este efecto se acentua), ademáis por suposto de protexer do calor do día. 
En canto ó interior do edificio sorprende a meticulosidade co que foi deseñado para que o edificio resulte absolutamente simétrico, ó mesmo tempo que as medidas de largo, ancho e alto do edificio e de cada unha das estancias se somete a unha fórmula exacta de proporcións. 
Para rematar outra gran novidade de Palladio é o feito de teitar o patio interior cunha gran cúpula visible dende o exterior do edificio. A cúpula ata este momento era usada exclusivamente para coroar edificios relixiosos (cúpula de Deus: Panteón). Esta vai a ser a primeira vez que se utilice unha cúpula nun edificio doméstico. Esta cúpula está inspirada no Panteón, con ese gran óculo central, e a nivel decorativo está presidido por un gran Pantocrátor rodeado dalgúns elementos figuartivos propios da relixión católica, neste caso virtudes como a Relixión, a Castidade,...







  © Blogger template 'Solitude' by Ourblogtemplates.com 2008

Back to TOP  

Subir